پوپول دانشگاهی

LiveZilla Live Chat Software

فروشگاه پوپول

فروشگاه پوپول

فروشگاه کتاب، محصولات مجازی، علمی و دانشگاهی پوپول

فروشگاه کتاب، محصولات مجازی، علمی و دانشگاهی پوپول

خدمات دانشجویی پوپول

Sample image

مشاوره، انجام پروژه و پایان نامه های دانشجویی

خدمات دانشجویی پوپول

انجمن پوپول

Sample image

پاسخ سوال های درسی و مشکلات نرم افزاری در انجمن پوپول ...

انجمن پوپول

کتابخانه دیجیتال پوپول

Sample image

کتاب ها و مطالب رایگان پوپول در رشته های مختلف دانشگاهی

کتابخانه دیجیتال پوپول

روش تحقیق

این مورد را ارزیابی کنید
(5 رای‌ها)

روش تحقیق

روش تحقیق

يكي از اصلي تر ين بخش هاي هر كار پژوهشي را جمع آو ري اطلاعات تشكيل مي دهد. چنانچه اين كار به شكل منظم وصحيح صورت پذيرد‏ كار تجزيه و تحليل و نتيجه گيري از داده ها با سرعت و دقت خوبي انجام خواهد شد. براي جمع آوري اطلاعات در كارهاي پژوهشي چهار روش عمده را مورد استفاده قرار مي دهند.   

فهرست مطالب:

مقدمه

انواع روش های جمع آوری اطلاعات

روش کتابخانه ای

ابزار گردآوری اطلاعات

روش میدانی

روش میدانی - مشاهده ای

روش میدانی - مصاحبه ای

روش میدانی - پرسشنامه ای

مزایا ومعایب

این پاور پوینت در 22 صفحه برای شما قرار داده شده است.

از این به بعد فايل هايي که براي دانلود قرار می گیرند چندين بار قبل و بعد از قرار گرفتن بر روي سرور توسط تیم پوپول تست می گردد در نتيجه فايل ها کاملآ سالم هستند اما در برخي مواقع به دليل هاي مختلف فايل ها دچار مشکل مي شوند بدين صورت که پس از دانلود و استخراج فايل ها از   سوي نرم افزار Winrar با اخطار CRC رو به رو ميشوند. اما جاي نگراني نيست چون فايل ها به گونه اي فشرده شده اند که داراي قابليت بازيابي هستند. به همين منظور کافيست که فايل معيوب را با استفاده از نرم افزار Winrar اجرا کنيد و سپس با انتخاب گزينه Repair اقدام به تعمير فايل فشرده نماييد.

 تمامی فایل ها قابلیت ریکاوری تا 5% را دارند.ا

لینک دانلود مستقیم فایل

حجم فایل: 1.60 مگا بایت
 پسورد فایل: www.pupuol.com 

روش تحقیق

لطفا درخواست ها، نظرها و انتقاد خود را برای پیشرفت هرچه سریعتر  ما ارسال فرمایید.

 گردآوری داده ها
پیش از گردآوری داده ها باید طرح مشخص برای اینکاردر نظر گرفت. پاسخ به سوالات زیر می تواند راهگشا باشد.
•           داده هاي مربوط چه چيزي گردآوري مي شود  ؟
•           چرا داده ها گردآوري مي شود ؟
•           داده ها چگونه گردآوري مي شود ؟
•           داده ها در چه زماني گردآوري مي شود ؟
•           داده ها را چه كساني گردآوري مي كنند ؟
•           گردآوري داده ها به چه مواد و ابزاري نياز دارد  ؟
•           داده ها چگونه توصيف و تفسير مي شوند ؟
•           چه مقدار هزينه براي گردآوري داده ها و تفسير آنها لازم است  ؟
•           داده ها چگونه گزارش مي شوند ؟
•           منبع يا منابع تأمين هزينه كيست  ؟

  پردازش و تفسير داده ها  
پس از آن كه داده ها گردآوري شد ، بايد آنها را پردازش و تفسير نمود

  • كنترل كيفيت داده ها
  • تفكيك داده ها
  • پردازش داده ها

كنترل كيفيت داده ها
•    داده ها به دقت جمع آوري و ثبت شود
•    داده هاي گردآوري شده را بازبيني كنيم
•    خطاهاي احتمالي را اصلاح كنيم
•    اگر تعدادي از پرسش ها بدون پاسخ مانده است بايد تكميل شود
•    اگر پاسخ سئوال ها با يكديگر همخواني ندارند ميبايست علت روشن شده و پرسشنامه اصلاح گردد

تفكيك داده ها
•    تفكيك داده ها كار پردازش را ساده تر مي سازد ، مثلاً داده ها از گروه هاي مختلف جمع آوري شده اند ، كودكان و بزرگسالان ، زنان و مردان ، شهري و روستايي ، كاركنان رسمي و غير رسمي و  …
•    بهتر است ابتدا پرسشنامه هاي مربوط به هر گروه يا جمعيت را جدا كنيم

پردازش داده ها
•    از دو روش دستي و رايانه اي مي توان استفاده كرد
•    از روش دستي پردازش براي تعداد كم پرسشنامه ميتوان استفاده كرد
•    روش چوب خطي رايج ترين روش پردازش دستي است
•    چوب خط زدن شامل شمارش تعداد دفعات نتيجه مشاهده شده است كه در فرم هاي گزارش موجود باشد .

اصلی ترین روش ها برای جمع آوری داده ها به شرح زیر است:

  • استفاده از اطلاعات و مدارك موجود

•    در برخي تحقيقات  اطلاعاتي كه بايد بعنوان داده مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گيرند از پيش آماده هستند. بدين صورت كه محقق بدنبال اطلاعات جديد نيست بلكه می تواند نسبت به جمع آوري اطلاعاتي كه از قبل تهيه شده اند و در پرونده هاي ( درمانگاهي  بيمارستاني ثبت احوال، دانشجويي ،دانش آموزي و مراجعين به مراكز مختلف شهرداري ها و... ) موجود است  اقدام كند.
•    مزايا: به واسطه موجود بودن اطلاعات  ارزان است. در وقت صرفه جويي مي شود. مهمترين مزيت آن  امكان ارزيابي روند موضوع مورد بررسي در گذشته است كه در مطالعات گذشته نگر بسيار حائز اهميت است.
•    معايب: ناقص بودن و دردسترس نبودن اطلاعات از اشكالات عمده اين روش است. گاهي ملاحظات اخلاقي مانع از دستيابي به اطلاعات مورد نظر مي باشد. قديمي و كهنه بودن اطلاعات هم ممكن است در برخي موارد مطرح باشد.

مقدمه اي بر روش پژوهش
1- مقدمه
برخي را عقيده بر اين است که علم همان روش است. در هر حال مي توان به خوبي پذيرفت که هيچ علمي فاقد روش نيست و دست آورد هاي هر پژوهش علمي به همان نسبت حائز ارزشند که با روشهائي درست اخذ شده باشند(ساروخاني،1382). از رهگذر پژوهش و تجربه است که نا آزموده در بوته آزمايش قرار ميگيرد و در ژرفناي تاريک نا آگاهي، بارقه روشن اکتشاف و آگاهي تلألو مي يابد.
روش معادل فارسي واژه method (مشتق از واژه يوناني rσοО يعني در طول و taεm يعني راه)  به معناي دقيق "در پيش گرفتن راهي" و يا معين کردن گامهائي است که براي رسيدن به هدفي ميبايد با نظمي خاص برداشت(خاکي،1378).
پژوهش و روش علمي اگر يک چيز نباشند کاملا نزديک و وابسته به يکديگرند(هومن،1373). روش علمي يا روش پژوهش علمي، فرايند جستجوي منظم براي مشخص ساختن يک موقعيت نا معين است(بازرگان و ديگران،1376). در نهايت بايد اذعان نمود دستيابي به هدف هاي علم يا شناخت علمي ميسر نخواهد شد مگر زماني كه با روش شناسي درست صورت پذيريد. به عبارت ديگر پژوهش از حيث روش است كه اعتبار مي يابد نه موضوع پژوهش(خاكي‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏،1378).

2- روشهاي شناخت
شناخت شناسي نخستين گام و سنگ بناي آشنائي با روشهاي پژوهش است. روشهاي شناخت متعدد است و قدمتي به بلنداي تاريخ بشر دارد. براي نمونه شناخت از طريق سير و سلوک و عرفان يا شناخت از طريق مراجعه به افراد با صلاحيت از راه هاي کسب معرفت مي باشند اما در روشهاي تحقيق با دو رويکرد اصلي از شناخت مواجه هستيم:
رويکرد خردگرايانه يا Rationalistic approach:اين رويکرد بر پايه قدرت تفکر استوار است و فرض بنيادي اين روش آن است که عقل قادر به شناخت همه پديده ها مي باشد. استدلال قياسي يعني رسيدن از کل به جز اساس رويکرد خردگرايانه است که با مطالعات ارسطو آغاز شده است.
رويکرد تجربي يا طبيعت گرايانه يا Naturalistic approach:اين پارادايم بر پايه اصول پوزيتيويسم (Positivism) استوار است يعني فرض مي شود واقعيت چيزي است که فرد مي تواند به وسيله حواس خود آن را تجربه کند. بنابراين مي توان متغيرهاي يک پديده پيچيده را به طور جداگانه مورد بررسي قرار داد. استدلال استقرائي يعني رسيدن از جز به کل اساس رويکرد تجربي است که در دوران رنسانس در برابر رويکرد خردگرايانه مطرح شد.
هر پژوهش علمي داراي دو مرحله است . مرحله اول با استدلال قياسي شروع مي شود و در مرحله دوم با استدلال استقرائي به پايان مي رسد:
مرحله اول (استدلال قياسي) : مباني نظري و پيشينه پژوهش -->فرضيه سازي -->تدوين گويه ها و سنجه هاي هر فرضيه
مرحله دوم (استدلال استقرائي) : جمع آوري، تلخيص و تجزيه و تحليل داده ها -->نتيجه گيري و فرضيه سازي

3- دسته بندي روش هاي تحقيق
روشهاي پژوهش در علوم رفتاري را معمولا با توجه به دو ملاک هدف و ماهيت تقسيم بندي مي کنند (حافظ نيا،1382).
دسته بندي روش هاي تحقيق بر اساس هدف
براساس هدف پژوهش ها به پژوهش هاي بنيادي و کاربردي تقسيم مي شوند. البته زهره سرمد معتقد است پژوهش ها براساس هدف به سه دسته تقسيم مي شوند: تحقيق بنيادي، تحقيق کاربردي و تحقيق و توسعه. با عنايت به توضيحات زير مي توان گفت تحقيق و توسعه خود يک نوع تحقيق کاربردي است.
- تحقيق بنيادي: پژوهشي است كه به كشف ماهيت اشياء پديده‌ها و روابط بين متغيرها، اصول، قوانين و ساخت يا آزمايش تئوري‌ها و نظريه‌ها مي‌پردازد و به توسعه مرزهاي دانش رشته علمي كمك مي‌نمايد. هدف اساسي اين نوع پژوهش تبيين روابط بين پديده ها، آزمون نظريه ها و افزودن به دانش موجود در يک زمينه خاص است. براي مثال "بررسي رابطه اعتماد و تعهد در روابط صنعتي" يک نمونه تحقيق بنيادي است. سطح گفتمان کلي و انتزاعي در حوزه يک علم است. تحقيق بنيادي مي تواند نظري يا تجربي باشد.
تحقيق بنيادي نظري از روش‌هاي استدلال عقلاني و قياسي استفاده مي‌كند و بر پايه مطالعات كتابخانه‌اي انجام مي‌شود. تحقيق بنيادي تجربي از روش‌هاي استدلال استقرائي استفاده مي‌كند و بر پايه روشهاي ميداني انجام مي‌شود.
- تحقيق كاربردي: پژوهشي است كه با استفاده از نتايج تحقيقات بنيادي به منظور بهبود و به كمال رساندن رفتارها، روش‌ها، ابزارها، وسايل، توليدات، ساختارها و الگوهاي مورد استفاده جوامع انساني انجام مي‌شود.هدف تحقيق کاربردي توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص است. در اينجا نيز سطح گفتمان انتزاعي و کلي اما در يک زمينه خاص است. براي مثال "بررسي ميزان اعتماد مشتريان به سازمان فرضي" يک نوع تحقيق کاربردي است.
• دسته بندي روش هاي تحقيق بر اساس نحوه گردآوري داده ها
سرمد معتقد است پژوهش ها براساس نحوه گردآوري داده ها به دو دسته تقسيم مي شوند: تحقيق توصيفي و تحقيق آزمايشي
- تحقيق توصيفي يا غير آزمايشي شامل 5 دسته است: پيمايشي، همبستگي، پس رويدادي، اقدام پژوهي، بررسي موردي
- تحقيق آزمايشي به دو دسته تقسيم مي شود: تحقيق تمام آزمايشي و تحقيق نيمه آزمايشي

4- روشهاي گردآوري اطلاعات
روشهاي گردآوري اطلاعات به دو دسته ميداني و کتابخانه اي تقسيم مي شود. روشهاي کتابخانه اي در تمام تحقيقات مورد استفاده قرار مي گيرند. برخي تحقيقات مانند تحقيقات تاريخي اساساً کتابخانه اي هستند. روشهاي ميداني عبارتند از مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، آزمون، مباحثه و مولتي مديا (چندرسانه اي).
ويژگي اساسي تحقيق علمي اتکا به داده ها و اطلاعات دست اول است. اين ويژگي يک تحقيق را از يک مطالعه، تاليف و تدوين جدا مي سازد. شيوه مطالعات کتابخانه اي و خلاصه نمودن مطالعات پيشين به صورت متن داستان گونه در روشهاي تحقيق علمي امروز جائي ندارد. بنابراين مهمترين موضوع در گردآوري اطلاعات اين است که بر اطلاعات دست اول ناشي از همان تحقيق تکيه شود. مطالعات گذشته نيز بهتر است در قالب ماتريس ها و نمودارها بصورت بسيار فشرده ارائه شود.

5- جامعه آماري و نمونه آماري
در صدر برنامه ريزي هر مطالعه يا تحقيقي اين سوال که حجم نمونه چقدر بايد باشد قرار دارد. انتخاب نمونه بزرگتر از حد نياز موجب اتلاف منابع مي شود و انتخاب نمونه هاي خيلي کوچک منتج به نتايج غيرقابل اتکا مي شود(عادل آذر، آمار و کاربرد آن در مديريت، 1383).
مجموعه واحدهائي که حداقل در يک صفت مشترک باشند يک جامعه آماري را تشکيل مي دهند (خاکي، 1378). نمونه آماري عبارت است از تعدادي از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابه بوده معرف جامعه باشد. نمونه گيري نيز فرايند انتخاب نمونه است. روشهاي متعددي براي نمونه گيري وجود دارد:
- نمونه گيري تصادفي ساده: زماني که حجم جامعه معلوم باشد و تغييرات صفت مورد مطالعه در جامعه شديد نباشد. نمونه گيري تصادفي ساده با استفاده از جدول اعداد، قرعي کشي يا سيستماتيک صورت مي گيرد.
- نمونه گيري چينه اي (stratified): زماني که حجم جامعه معلوم باشد ولي تغييرات صفت مورد مطالعه در جامعه شديد باشد.
- نمونه گيري خوشه اي و چند مرحله اي: زماني که حجم جامعه نامعلوم باشد.
فرمول هاي تعيين اندازه نمونه متفاوت است. يکي از روشهاي پرکاربرد در تعيين حجم نمونه فرمول زير است:

 در اين فرمول مهمترين پارامتري که نياز به برآورد دارد S² است که همان واريانس نمونه اوليه است. براي محاسبه S² تعدادي پرسشنامه توزيع شده و واريانس نمونه اوليه محاسبه مي شود. مقدار   يک مقدار ثابت است که به فاصله اطمينان و سطح خطا(α) بستگي دارد. معمولاً سطح خطا 5% يا 1% در نظر مي گيرند. براي مثال اگر سطح خطا يا سطح معناداري (significant level) برابر 5% در نظر گرفته شود سطح اطمينان برابر با 95% خواهد بود. در نتيجه    با توجه به جدول آماري 1.96 خواهد بود. اين جداول در انتهاي کتابهاي آمار وجود دارند. مقدار d نيز براساس همان سطح خطا يا برابر 0.05 در نظر گرفته مي شود.

 دقت کنيد هميشه فرض صفر در سطح اطمينان قرار دارد. احتمال رد فرض صفر وقتي فرض صفر درست باشد خطاي نوع اول ناميده مي شود. بنابراين هرچه  α کوچکتر باشد سطح اطمينان بزرگتر شده و احتمال خطاي نوع اول کمتر مي شود. اما در چنين حالتي توان آزمون پائين خواهد آمد. توان آزمون يعني توان رد فرض صفر وقتي فرض صفر غلط است. توان آزمون برابر است با 1-α . جهت بالابردن همزمان توان آزمون و پائين آرودن احتمال خطاي نوع اول بهتر است حجم نمونه افزايش يابد. در اين صورت احتمال خطاي نوع دوم نيز کمتر خواهد شد. خطاي نوع دوم يعني احتمال پذيرش فرص صفر غلط.
مثال:در يک پژوهش ذيحسابان دستگاه¬هاي اجرائي کشور جامعه آماري پژوهش را تشکيل مي¬دهند. جهت تعيين حجم نمونه يك مطالعه مقدماتي با توزيع پرسشنامه بين 20 نفر از ذيحسابان دستگاه¬هاي اجرائي کشور انجام شد و با برآورد واريانس نمونه اوليه در سطح اطمينان 95 درصد، حجم نمونه از طريق فرمول زير محاسبه گرديد:
 
 با توجه به محاسبات انجام شده 82 نفر به عنوان نمونه آماري مورد مطالعه برآورد گرديد.

6. ابزار اندازه گيري و جمع‌آوري اطلاعات
زمانيکه موضوع پژوهش انتخاب شد و نوع تحقيق براساس هدف مشخص گرديد ابتدا بايد براساس ادبيات پژوهش به تعريف عملياتي متغيرهاي پژوهش پرداخت و سپس متغيرهاي پژوهش بايد به نوعي اندازه گيري و سنجش شوند. به طور كلي روش هاي گردآوري اطلاعات در يک پژوهش را مي توان به دو دسته كتابخان اي و ميداني تقسيم نمود. در خصوص جمع آوري اطلاعات مربوط به ادبيات موضوع و پيشينه تحقيق از روش هاي كتابخانه اي و در خصوص جمع آوري اطلاعات براي تاييد يا رد فرضيه هاي پژوهش از روش ميداني استفاده مي گردد.
پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده از ابزارهاي رايج اندازه گيري متغيرها هستند اما در بسياري از تحقيقات علوم انساني از مقياس هاي سنجش نگرش استفاده مي شود. مشهور ترين مقياس هاي سنجش نگرش عبارتند از: مقياس ليکرت، مقياس افتراق معنائي، مقياس ثرستون، مقياس گاتمن و مقياس فاصله اجتماعي بوگاردوس. ادامه مطلب...
مقياس ليکرت به عنوان يكي از متداول ترين ابزار جمع آوري اطلاعات در تحقيقات پيمايشي مورد استفاده قرار مي گيرد و عبارت است از مجموعه اي از پرسش هاي هدف دار که نظر، ديدگاه و بينش يك فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار مي دهد (حافظ نيا،1377).
تهيه مقياس ليکرت
برمبناي نظريه چرچيل (1979) براي ايجاد يك مقياس زمانيكه ابعاد موضوع مورد مطالعه شناسائي شدند بايد مجموعه اي از آيتم ها در ارتباط با هر بعد ايجاد گردند(سين و ديگران،2005). براساس مطالعه متون مشابه، مصاحبه و مباحثه هاي تفصيلي با اساتيد راهنما و مشاور و نيز  براساس نظر متخصصان و مديران رده بالاي سازمان مورد مطالعه، آيتم هاي مورد نظر جهت سنجش هر بعد شناسائي، تحليل و غربال مي¬گردد تا در نهايت يک مقياس چند بعدي که روائي آن  از نظر متخصصان علمي و عملي مورد تائيد بوده است، توسعه داده شود.
در تهيه و تدوين پرسشنامه مي¬توان از يک پرسشنامه استاندارد استفاده کرده و با نظر کارشناسان و ادبيات پژوهش آنرا بومي¬سازي و متناسب با فضاي کلي حاکم بر پژوهش نمود.
پرسشنامه مورد استفاده در يک پژوهش عموماً متشکل از دو دسته سوالات عمومي و تخصصي است. دسته اول سوالات عمومي پيرامون مشخصات فردي پاسخ دهندگان مانند جنسيت، سن، ميزان تحصيلات، مرتبه سازماني و وضعيت استخدامي است. دسته دوم سوالات تخصصي پرسشنامه هستند که براي آزمون فرضيه¬هاي پژوهش طراحي شده¬اند. جهت امتياز دهي و ارزش گزاري کمي سوالات تخصصي از طيف ليکرت استفاده مي-شود.
بسيار زياد     زياد    متوسط    کم    بسيار کم    گزينه انتخابي
5    4    3    2    1    امتياز
جدول3-1: نمره دهي به سوالات در طيف ليكرت
روايي يا اعتبار پرسشنامه (Validity)
مقصود از روائي آن است که وسيله اندازه گيري، بتواند خصيصه و ويژگي مورد نظر را اندازه بگيرد. اهميت روائي از آن جهت است که اندازه¬گيريهاي نامناسب و ناکافي مي تواند هر پژوهش علمي را بي ارزش و ناروا سازد(خاکي،1378).
در يک پژوهش براي بررسي روايي پرسشنامه از روش روايي محتوائي، ملاکي و اعتبار سازه استفاده مي شود. روايي محتوائي بيشترين کاربرد را در تعيين روائي يک مقياس دارد. اعتبار محتواي يک ابزار اندازه گيري به سوال هاي تشکيل دهنده آن بستگي دارد. براي تعيين اعتبار محتوائي پرسشنامه به تعدادي از صاحب نظران و اساتيد مديريت و علوم رفتاري از جمله استاد راهنما و مشاور داده شده و از آنها در مورد سوالات و ارزيابي فرضيه ها نظرخواهي مي گردد تا روائي پرسشنامه را تاييد نمايند.
• پايائي يا اعتماد پرسشنامه (Reliability)
قابليت پايائي يكي از ويژگي هاي فني ابزار اندازه گيري است كه نشان دهنده اين است كه ابزار اندازه گيري تا چه اندازه نتايج يكساني در شرايط مشابه به دست مي دهد. بازآزمائي، آزمون همتا، تصنيف، کودر-ريچاردسون و آلفاي کرونباخ از جمله روشهاي سنجش پايائي هستند که در اين جا روش آلفاي کرونباخ تشريح مي شود.
يكي از روش هاي محاسبه قابليت پايايي، ضريب آلفاي كرونباخ مي باشد كه براي محاسبه آن  ابتدا بايد واريانس نمرات هر سوال پرسشنامه و واريانس كل آزمون را محاسبه كرد و سپس با استفاده از فرمول زير مقدار ضريب آن  را محاسبه نمود(بازرگان،1376).
 
α = ضريب آلفاي كرونباخ
k = تعداد سوال هاي پرسشنامه
 = واريانس مربوط به سوال i
 = واريانس كل آزمون
ضريب آلفاي كرونباخ در يک پژوهش، با يك مطالعه مقدماتي با توزيع 20 الي 30 پرسشنامه محاسبه مي¬شود. لازم به ذکر است چنانچه ضريب آلفاي کرونباخ بيش از 7/0 محاسبه گردد، پايايي پرسشنامه مطلوب ارزيابي مي شود.

6) روش هاي آماري مورد استفاده
در يک پژوهش جهت بررسي و توصيف ويژگيهاي عمومي پاسخ دهندگان از روش¬هاي موجود در آمار توصيفي مانند جداول توزيع فراواني، در صد فراواني، درصد فراواني تجمعي و ميانگين استفاده ميگردد. روشهاي مربوط به آمار توصيفي و استنباطي را در ادامه مطلبپيگيري کنيد.

تفاوت سوال و فرضیه تحقیق
بسیار مایل هستم در مورد تفاوت فرضیه و سوال تحقیق نکته ای را روشن کنم و بسیار آرزومند هستم اساتید محترم این مطلب را بخوانند و یا دانشجویان آن را در اختیار اساتید خود قرار دهند. این مطلب با مطالعه مهمترین منابع روش تحقیق در مدیریت و علوم رفتاری تهیه شده است و می توانید با اطمینان خاطر به آن تکیه کنید. در بیان این مطلب از ادبیات محاوره ای استفاده کرده ام تا بهتر بتوانم مفهوم را منتقل کنم و از این بابت پیشاپیش پوزش می طلبم.
گزاره تحقیق: سوال و فرضیه
براساس مطالعه منابع متعدد به این نکته دست یافتم که همه مشکلات ریشه در برداشت غلط از یک واژه دارد و آن واژه Propositionاست. واژه Proposition که در فارسی از آن با عنوان گزاره تحقیق یاد می شود یک تعریف دارد: گزاره تحقیق بیان رابطه آزمایشی و حدسی میان سازه های پژوهش است.
A proposition is a tentative and conjectural relationship between constructs that is stated in a declarative form.
چون سازه ها در سطح بالائی از انتزاع قرار دارند و نمی توان به راحتی درباره آنها اظهارنظر کرد از روابط میان متغیرها صحبت می شود و بیان رابطه میان متغیرها فرضیه نامیده می شود. نمی خواهم با این جمله را دچار سردرگمی کنم. همه چیز بسیار ساده است. در هر تحقیق شما با تعدادی متغیر سروکار دارید. گزاره های تحقیق شما رابطه میان متغیرها را مورد بررسی قرار می دهد. دو متغیر فرضی هوش و عملکرد را در نظر بگیرید. اکنون شما درباره رابطه دو متغیر یکی از دو حالت زیر را پیش رو دارید:
- می توانم حدس بزنم متغیر هوش بر عملکرد تاثیر دارد.
- واقعا برای من جای سوال است که هوش بر عملکرد تاثیر دارد یا خیر؟
همه چیز کاملا بدیهی است. شما یا حدسی درباره رابطه دو پدیده دارید یا واقعا برایتان جای سوال است. فرضیه حدسی هوشمندانه درباره پارامتر جامعه است (عین عبارت کتاب دکتر عادل آدر را آوردم تا کسی تردیدی نکند). یعنی اگر شما می توانید حدس بزنید فرضیه دارید و اگر برایتان سوال است خوب، خیلی روشن است که شما سوال دارید.
پس گزاره های تحقیق شما یکی از این دو حالت است: یا به صورت سوالی یا به صورت یک جمله خبری که همان فرضیه است. اما بسیار جالب است که در پروپوزال های دانشجویان همیشه سه چیز کاملا مشابه مشاهده می شود که جای تامل (اگر نخواهم بگویم تاسف) دارد.
اهداف تحقیق
- بررسی رابطه هوش و عملکرد کارکنان
سوالات تحقیق
- آیا هوش کارکنان بر عملکرد آنان تاثیر دارد؟
فرضیه های تحقیق
- هوش کارکنان بر عملکرد آنان تاثیر دارد.
اینگونه تکرار نوعی بازی با کلمات است و به هیچ وجه توصیه نمی شود و اساتید محترم باید با آن برخورد کنند.
راهنمای تدوین فرضیه تحقیق
بازهم لازم به تذکر است هر تحقیقی نیازمند فرضیه نویسی نیست. با این وجود در هر مطالعه شما با یکی از این دو حالت سروکار دارید: بررسی وضعیت یک پدیده خاص یا بررسی رابطه میان دو یا چند پدیده. در حالت نخست که شما یک پدیده را بررسی می کنید نوشتن فرضیه بسیار ساده است. فرضیه اصلی شما پیرامون همان سازه اصلی است که مطرح کرده اید و فرضیه های فرعی نیز بر ابعاد آن سازه اصلی دلالت دارد. برای مثال شما می خواهید در زمینه سنجش موفقیت عملکرد هوش تجاری در سازمان مطالعه کنید. سازه اصلی مطالعه هوش تجاری است و براساس ادبیات پژوهش ابعاد موفقیت هوش تجاری براساس جنبه فنی و مدیریتی قابل بررسی است. دقت کنید این ابعاد باید با مطالعه ژرف ادبیات پژوهش یا مصاحبه های ساختارمند با خبرگان حوزه شناسائی شود. در این صورت فرضیه ها به صورت زیر تنظیم می شود:
فرضیه اصلی
هوش تجاری در سازمان نمونه با موفقیت اجرا شده است.
فرضیه های فرعی
هوش تجاری از جنبه مدیریتی در سازمان نمونه با موفقیت اجرا شده است.
هوش تجاری از جنبه فنی در سازمان نمونه با موفقیت اجرا شده است.
حالت دوم زمانی است که شما می خواهید رابطه دو تمغیر را بررسی کنید. برای مثال می خواهید رابطه ارزیابی عملکرد با بهسازی نیروی انسانی را بررسی کنید.در بيان فرضيه هاي فرعي اثر ارزيابي عملکرد را بر عوامل موجد بهبود نيروي انساني بررسي کنيد. براي اين کار لازم است عوامل مولفه‌هاي بهبود نيروي انساني را شناسائي کنيد. شناسائي مولفه هاي بهبود نيروي انساني براساس ادبيات پژوهش و مطالعات انجام شده پيشين صورت مي‌گيرد.برای نمونه رضایت، انگیزش و خلاقیت به عنوان ابعاد بهسازی نیروی انسانی در نظر گرفته شده است. براساس اين مطالعات مي‌توان مولفه‌هاي بهبود و بهسازي نيروي انساني را شناسائي کرد. در بيان فرضيه‌هاي پژوهش ابتدا بايد فرضيه اصلي را به صورت زير بيان کنيد:
فرضيه اصلي:
ارزيابي عملکرد در سازمان مورد مطالعه بر بهسازی نيروي انساني تاثير دارد.
فرضیه های فرعی
ارزيابي عملکرد در سازمان مورد مطالعه بر انگیزش نيروي انساني تاثير دارد.
ارزيابي عملکرد در سازمان مورد مطالعه بر رضایت نيروي انساني تاثير دارد.
ارزيابي عملکرد در سازمان مورد مطالعه بر خلاقیت نيروي انساني تاثير دارد.
بسیاری از تحقیقات مبتنی بر فنون تحقیق در عملیات و تصمیم گیری چندمعیاره به فرضیه نیازی ندارند. این مطلب را همواره به خاطر داشته باشید.


روش نگارش يک مقاله علمي-پژوهشي

مقدمه
جهت نگارش يک مقاله علمي-پژوهشي و درج آن در مجلات معتبر داخلي يا ISI رعايت برخي نکات الزامي است. پژوهش علمي را با روش صحيح پژوهش مي شناسند و بخاطر داشته باشيد هميشه روش پژوهش از موضوع پژوهش مهمتر است. بهترين موضوع اگر با روش صحيح مورد پژوهش قرار نگيرد و با روش صحيح نگارش نشود فاقد هرگونه اعتبار و ارزش علمي است.
اصطلاحي به نام In The Bin در جوامع آکادميک رايج است که به معناي "بدرد سطل زباله مي خورد" است. اين اصطلاح به مقالاتي گفته مي شود که در آنها اصول پژوهش و نگارش علمي رعايت نشده است و به هنگام داوري بدون آنکه موضوع پژوهش مطالعه شود مستقيماً درون سطل زباله انداخته مي شود.

ويژگي هاي اصلي مقاله علمي-پژوهشي
اولين گام در تهيه يک مقاله علمي-پژوهشي انتخاب موضوعي است که چيزي به علم اضافه کند. يک پژوهشگر تازه کار ممکن است تصور کند يک موضوع با اهميت در زمينه مديريت مانند TQM يا CRM يا موارد ديگري از اين دست يک موضوع بسيار علمي و قابل توجه است. بنابراين مطالعات گسترده در اين زمينه و استفاده از چندين و چند منبع داخلي و خارج، تلخيص، مقايسه و ارزيابي و نتيجه گيري از اين منابع يک پژوهش کامل و جديد را شکل مي دهد اما اين بزرگترين اشتباهي است که براي نگارش يک مقاله علمي-پژوهشي بدان دچار مي شويد. انتخاب يک موضوع بزرگ و گسترده از عهده يک مقاله خارج است و انتخاب يک موضوع گسترده براي يک مقاله اشتباه است.
اشتباه بزرگ دوم اين است که به چنين مقالاتي Review گفته مي شود و فاقد ارزش علمي است. گردآوري آثار و نتايج مولفين ديگر و درکنار هم قرار دادن آنها مجموعا ادبيات پژوهش يک مقاله علمي-پژوهشي را تشکيل مي دهد. پس از انتخاب يک موضوع مناسب سپس بايد به گردآوري آثار و نتايج مولفين داخلي و خارجي در زمينه موضوع منتخب بپردازيد. به اين ترتيب ادبيات پژوهش شما شکل مي گيرد. مهمترين ويژگي و ارزش هر پژوهش علمي اتکاي آن بر اطلاعات دست اول است که در روند انجام پژوهش بدست مي آيد.

بخشهاي يک مقاله علمي-پژوهشي
• بخش اول: چکيده
صفحه اول به ترتيب شامل عنوان، نام مولف يا مولفين، چکيده و واژگان کليدي است.
عنوان را در خط اول درج کنيد. معمولاً عنوان را با يک فونت Bold و اندازه بزرگتر از ساير فونت هاي متن مي نويسند.
نام نويسنده را با يک پاورقي همراه کنيد. در پاورقي بايد آدرس الکترونيک نويسنده ذکر شود تا خوانندگان مقاله در صورت نياز بتوانند با نويسنده ارتباط برقرار کنند. نوشتن سمت يا ويژگيهاي بارز علمي نويسنده در پاورقي نيز مرسوم است.
چکيده يا Abstract در هشت تا ده خط که معمولا در دو پاراگراف تهيه مي شود بايد بيانگر سير کاملي از مقاله باشد.
واژکان کليدي يا KeyWords سه تا شش کلمه اصلي مورد استفاده در مقاله اصلي است و معمولا به صورت Italic نوشته مي شود.
• بخش دوم: مقدمه
بهتر است مقدمه در يک صفحه تهيه شود. در پاراگراف اول مقدمه ابتدا به شرح و بيان مسالخ پژوهش بپردازيد. در پاراگراف دوم اهيمت و ارزش موضوع را شرح دهيد. در پارارگراف سوم اهداف خود را توضيح دهيد. در نهايت در پاراگراف آخر توضيح دهيد خواننده در مقاله با چه موضوعاتي مواجه خواهد شد اما نتيجه گيري از مباحث به عمل نياوريد.
° ادبيات پژوهش
در اين بخش براساس مطالعات گذشته، مباني نظري پژوهش بيان مي شود. منظور از مباني نظري ارائه تعاريف و مفاهيم بکار رفته در پژوهش به صورت روشن است و بايد براساس مطالعات معتبر قبلي صورت گيرد. در بخش دوم ادبيات پژوهش به ارائه مطالعات مشابه که قبلاً توسط پژوهشگران ديگر صورت گرفته پرداخته مي شود. نظر به تاکيد جوامع علمي بر اطلاعات دست اول در حال حاضر بسيار مقاله ها از ارائه ادبيات پژوهش به صورت مستقل پرهيز مي کنند و تنها به ارائه کلياتي از پژوهش انجام گرفته پيشين در بخش مقدمه اکتفا مي شود.
• بخش سوم: روش تحقيق
در اين بخشنوع پژوهشبراساس هدف و ماهيت معرفي مي شود. همچنين نحوه گردآوري داده ها بيان مي شود. معمولا پژوهش هاي علمي از روش هاي مطالعه ميداني و کتابخانه اي براي گردآوري داده ها و اطلاعات استفاده مي کنند. همينطور جامعه آماري و در صورت لزوم نمونه آماري معرفي مي شوند. سپس گزاره هاي پژوهش ( فرضيه ها يا سوالات ) ارائه مي گردد. همچنينآزمونهاي آماريمورد استفاده و نرم افزار تجزيه و تحليل داده ها نيز معرفي مي شود. به بحث مقدمه اي بر روش تحقيقرجوع کنيد.
بخش چهارم: تجزيه و تحليل داده ها
در اين قسمت براساس داده هاي بدست آمده و با توجه به روشهاي آماري مناسب به تجزيه و تحليل داده ها و ازمون فرضيه هاي پژوهش پرداخته مي شود. معمولا براي افزايش دقت محاسبات نرم افزارهاي آماري مانند SPSS بکار گرفته مي شود. اين تحليل اساس يک پژوهش علمي است.
• بخش پنجم: خلاصه و نتيجه گيري
هر مقاله بايد بايد با خلاصه و نتيجه گيري دقيق و صحيحي از گامها و دستاوردهاي پژوهش همراه باشد. بعضي مواقع خلاصه را همراه با بيان محدوديت ها و پيشنهادهائي براي محققين ديگر همراه مي کنند.
• صفحه آخر: منابع و مآخذ
در نهايت بايد منابع و مآخذ مورد استفاده را به ترتيب براساس منابع فارسي و لاتين مرتب کنيد. هر مجله يا کنفرانس استاندارهاي خود را درنحوه درج منابع دارد. يک روش استانداررد براي درج منبع روش APA است. اين واژه مخفف عبارت American Psychological Association است که توسط انجمن روانشناسي آمريکا ارائه شد. براساس اين روش براي ارجاع يک بخش از متن به منبع آن از ( نام نويسنده، سال : شماره صفحه ) استفاده مي شود براي نمونه (حبيبي، 1389 : 56). سپس در صفحه فهرست منابع و مآخذ به روش زير عمل مي شود:
- اگر کتاب باشد: نام خانوادگي، نام (سال)، نام کتاب، محل نشر: ناشر
- اگر مقاله باشد: نام خانوادگي، نام (سال)، نام مقاله، نام نشريه، شماره نشريه، شماره صفحات
 دانلود فايل فهرست نويسي به روش APA
• پيوست ها و توضيحات
در صورت لزوم کارهاي آماري، پرسشنامه يا ساير توضيحات را مي توانيد در قالب پيوست ها


ابزارهاي گردآوري داده‌ها و اطلاعات
يكي از اصلي تر ين بخش هاي هر كار پژوهشي را جمع آوري اطلاعات تشكيل مي دهد. چنانچه اين كار به شكل منظم وصحيح صورت پذيرد كار تجزيه و تحليل و نتيجه گيري از داده ها با سرعت و دقت خوبي انجام خواهد شد. روش‌هاي گردآوري اطلاعات پژوهش به دو دسته كتابخانه‌اي و ميداني تقسيم مي‌شود. در خصوص گردآوري اطلاعات مربوط به ادبيات موضوع و پيشينه پژوهش از روش‌هاي كتابخان‌اي و جهت جمع آوري اطلاعات براي تاييد يا رد فرضيه‌هاي پژوهش از روش ميداني استفاده مي‌شود. براي جمع آوري اطلاعات در كارهاي پژوهشي چهار روش عمده را مورد استفاده قرار مي دهند. با مطالعه اين بخش مي‌توانيد روش منتخب برای جمع آوری داده ها در تحقيق خود را تشخيص دهيد و با انتخاب شيوه مناسب از سوگيری در تحقيق خود پيشگيری کنيد.
پیش از گردآوری داده ها باید طرح مشخص برای اینکاردر نظر گرفت. پاسخ به سوالات زیر می تواند راهگشا باشد.
• داده ها چگونه توصيف و تفسير مي شوند ؟
• چه مقدار هزينه براي گردآوري داده ها و تفسير آنها لازم است ؟
• داده ها چگونه گزارش مي شوند ؟

۱- استفاده از اطلاعات و مدارك موجود
• در برخي تحقيقات اطلاعاتي كه بايد بعنوان داده مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گيرند از پيش آماده هستند. بدين صورت كه محقق بدنبال اطلاعات جديد نيست بلكه می تواند نسبت به جمع آوري اطلاعاتي كه از قبل تهيه شده اند و در پرونده هاي ( درمانگاهي بيمارستاني ثبت احوال، دانشجويي ،دانش آموزي و مراجعين به مراكز مختلف شهرداري ها و... ) موجود است اقدام كند.
• مزايا: به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جويي مي شود. مهمترين مزيت آن امكان ارزيابي روند موضوع مورد بررسي در گذشته است كه در مطالعات گذشته نگر بسيار حائز اهميت است.
• معايب: ناقص بودن و دردسترس نبودن اطلاعات از اشكالات عمده اين روش است. گاهي ملاحظات اخلاقي مانع از دستيابي به اطلاعات مورد نظر مي باشد. قديمي و كهنه بودن اطلاعات هم ممكن است در برخي موارد مطرح باشد.

۲- مشاهده
• از روش هاي جمع آوري اطلاعات است كه در آن رفتار مشخصات موجودات زنده اشيا و پديده ها با استفاده از ويژگي هاي گوناگون آنها ملاحظه و ثبت مي گردد. منظور از مشاهده ثبت دقيق تمام جوانب بروز حادثه ويژه يا رفتار و گفتار فرد يا افراد از راه حواس و يا ساير راه هاي ادراكي ( كمك گرفتن از ابزار خاص ) مي باشد.
• مشاهده منظم در تحقيق ضروري است بنابراين مشاهده بايد:
• به هدف تحقيق مربوط باشد
• برنامه و نحوه عمل آن از قبل مشخص و تنظيم شده باشد
• به طور دقيق و منظم ثبت شود
• ميزان اعتبار و صحت انجام آن قابل سنجش و بررسي باشد
• مزايا: امكان بررسي جزئيات موضوع وجود دارد. مي توان صحت اطلاعات جمع آوري شده را با وسائل ديگر آزمايش كرد .براي جمع آوري اطلاعات زمينه اي مناسب است. در زمان كوتاه اطلاعات زيادي بدست مي آيد و اعتبار علمي اطلاعات بالاست• معايب: حضور مشاهده گر مي تواند بر روند فعاليت مورد مشاهده تاثير گذار باشد. تمايلات شخصي مشاهده گر و ميزان توانائي او در مشاهده و ثبت دقيق فعاليت مورد مشاهده ممكن است تاثير گذار باشد. عوامل محيطي بر نوع و روش گرد آوري اطلاعات موثر است. استاندارد كردن و طبقه بندي اطلاعات مشكل است ( بويژه در ثبت رفتار انساني ) .مشكلات اخلاقي در مشاهده اعمال شخصي وجود دارد. براي نمونه هاي زياد وقت گير و پر هزينه است.

۳- مصاحبه
• مصاحبه يكي از روش هاي جمع آوري اطلاعات است كه در آن به صورت حضوري ياغير حضوري از افراد يا گروهي ار آنان پرسش مي شود. نكته مهم آن است كه سوالات مصاحبه از پيش انديشيده شده و تعيين شده است. آنچه مصاحبه را به صورت هاي مختلف طبقه بندي مي كند ميزان انعطاف پذيري آن و يا نحوه اجراي آن است. مصاحبه را يكي ازروش هائي دانسته اند که امکان دریافت پاسخ در آن بیش از روش های دیگر است، زيرا در هنگام مصاحبه امكان تحريك آزمودني براي دادن پاسخ وجود دارد و نيز مي توان در صورت ابهام با توضيح موضوع را روشن ساخت.
• مهمترين انواع مصاحبه به شرح زير عنوان شده اند:
• مصاحبه انعطاف پذير يا آزاد : در اين نوع چارچوب وحدود پرسش ا براي كصاحبه گر مشخص است لي زمان و توالي پرسش به سليقه مصاحبه گر بستكي دارد. دراين حالت رفتار آزمودني طبيعي تر است و اطلاعات واقعي تري بدست مي آيد. مصاحبه گر مي تواند سوالات اضافي نيز طرح كندمصاحبه با انعطاف پذيري متوسط يا منظم : در اين نوع مصاحبه ، مصاحبه گر از پرسشنامه اي با پرسش هاي مشخص و با توالي ثابت استفاده مي كند ، اما معمولا پرسش ها به صورت باز هستند.در اين جا جمع آوري اطلاعات كمي و سطحي است.• مصاحبه با انعطاف ناپذيريا پرسشنامه همراه با مصاحبه : مصاحبه گر از پرسش نامه اي با پرسش هاي مشخص و با توالي استاندارد استفاده مي كند. پاسخها ثابت و از قبل پيش بيني و طيقه بندي شده اند و معمولا پرسش ها به صورت بسته هستند. اين روش در مطالعات بزرگ و زماني كه پژوهشگر از تنوع پاسخ ها اطلاع دارد بكار مي رود.
• نكات مهم در موردانجام مصاحبه
• تكلم با زبان شخص مصاحبه شونده
• دخالت ندادن تمايلات شخصي مصاحبه گر
• كسب اجاره درهنگام استفاذه از دستگاه ضبط صدا
• رعايت مقام وموقعيت اجتماعي افراد
• بيان توضيحات كافي قبل از شروع مصاحبه

۴- پرسشنامه
پرسشنامه به عنوان يكي از متداول ترين ابزار جمع آوري اطلاعات در تحقيقات پيمايشي مورد استفاده قرار مي‌گيرد و عبارت است از مجموعه‌اي از پرسش‌هاي هدف دار كه با بهره گيري از مقياس‌هاي گوناگون نظر، ديدگاه و بينش يك فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار مي دهد.
• پرسشنامه شامل دسته اي از پرسش هاست كه برطبق اصول خاصي تدوين گرديده است و به صورت كتبي يه افراد ارائه مي شود و پاسخگو بر اساس تشخيص را خود جواب ها رادر آن مي نويسد. هدف از ارائه پرسشنامه کسب اطلاعات معين در مورد موضوعي مشخص است. بزرگ بودن گروه يا جامعه مورد مطالعه يكي از دلايل مهم براي استفاده از پرسش نامه است چه امكان مطالعه نمونه هاي بزرگ را فراهم می آورد. كيفيت تنظيم پرسشنامه دربدست آمدن اطلاعات صحيح و درست و قابل تعميم بسيار با اهميت است.
• بر اساس نحوه اجراي پرسش نامه و نيز نوع سوالات پرسشنامه مي توان آنرا به دستجات متفاوت تقسيم نمود.
طبقه بندی بر اساس ماهيت پرسشنامه :
• پرسشنامه باز: در اين نوع پرسشنامه با سوالات باز روبرو هستيم.در اينجا پاسخگو مي تواند بدون محدوديت هرپاسخي را كه مد نظرش باشد در مورد آن پرسش بنويسد و يا در آن زمينه توضيح دهد. در اينگونه سوالات ، اطلاعات دقيق تر، كامل تر و داراي ارزش بيشتر هستند ولي طبقه بندي و نتيجه گيري از آنها مشكل تر و له تجربه زياد نيازمند است.
• پرسشنامه بسته : پرسش هاي بسته در اين نوع پرسشنامه ارائه مي شود.براي هر پرسش تعدادي گزينه و پاسخ انتخاب شده است كه فرد پاسخ دهنده بايد يكي از آنها رابه عنوان پاسخ بگزيند.هريك از پاسخ ها به گونه اي تنظيم شده است كه در عين منطقي بودن براي آن سوال از پاسخ مربوط به ديگر سوالات مجزاست. در اينجا پاسخ ها را مي توان به سرعت نوشت و تجزيه و تحليل و طبقه بندي پاسخ ها نيز ساده تر است اما اطلاعات به دقت و كاملي پرسش نامه باز نيست.
• طبقه بندي بر اساس نحوه اجرا
• پرسشنامه همراه با مصاحبه : اين پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذير است كه به صورت حضوري پرسش ها از افراد پرسيده مي شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد مي كند.
• پرسشنامه پستي : پرسشنامه براي افراد از طريق پست ارسال مي شود . فرد پس از تکميل آنرا براي محقق عودت مي دهد.
• پرسشنامه الكترونيك : در اين نوع از پرسشنامه كه به تازگي موارد استفاده از آن گسترش يافته است ، محقق با استفاده از شبكه هاي اطلاع رساني و اينترنت ، اقدام به ارسال پرسشنامه الكترونيك براي افراد مي كند و افراد پاسخ ها را در همان پرسشنامه وارد و با پست الكترونيك براي محقق باز مي گردانند.در برخي موارد ممكن است افراد نسخه اي از پرسشنامه را چاپ کرده و بعد از پاسخگوئي به شكل پستي باز گردانند.
• نكات مهم در طراحي پرسشنامه
• داشتن يك مقدمه رسا ، جذاب و واضح در ابتداي پرسشنامه
• وجود پرسش هاي قابل فهم و خالي از ابهام
• قرار دادن پرسش هاي حساس و مهم در پايان پرسش نامه
• استفاده از پرسش هاي باز و بسته به همراه هم
• در هنگام نوشتن پرسشنامه بايد دقت نمود تا ابتدا از پرسش هاي زمينه اي استفاده گردد و سپس به پرسش هائي كه در زمينه موضوع طراحي شده اند ، رسيد.
منصفانه: دلالت بر معنا و مفهوم خاصي ننماير و آزمدني را به موضع خاص نكشاند• بي آزار : به مسائل خصوصي افراد وارد نشود مگر با اجازه قبلي خود آنها :خصوصيات يك پرسش .

ضرورت ها و چارچوب هاي آموزش روش تحقيق در معماري
خلاصه مقاله:
هدف اين مقاله تبيين ضرورت هاي آموزش روش تحقيق در رشته ي معماري و چارچوب هاي نظري آن در مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري است براي دست يافتن به اين هدف ابتدا عوامل زمينه سازي پژوهش در رشته ي معماري معرفي و برخي از نمونه هاي آن مورد بحث قرار مي گيرد باتوجه به اين كه در نظام آموزشي موجود يكي از راههاي رشد تفكر نظام مند تدريس درس روش تحقيق است تعاريف و تصورات موجود از مفهوم روش تحقيق در رشته ي معماري و رشته هاي مرتبط معرفي مي شوند اين تعاريف گستره اي از مباحث كاربردي و نظري از در كساختار گزارشهاي علمي، آموزش مهارتهاي شكلي و محتوايي نگارش پايان نامه ، روش شناسي تحقيق و مطالعه ي تطبيقي روش ها تا كاربرد روشهاي خاص را شامل مي شوند در ادامه بحث چگونگي تدريس اين مفاهيم در مقاطع مختلف تحصيلي در نمونه هايي از دانشكده هاي معماري دانشگاه هاي خارج و داخل كشور مقايسه مي شود. از نكات مهم اين بحث تفاوت معنادار دوره هاي كارشناسي ارشد معماري ( با ويژگي دوره هاي حرفه اي مكمل آموزش دوره هاي كارشناسي) با مقاطع مشابه در رشته هاي مهندسي و علوم پايه است حاصل اين مطالعه پيشنهاد اهداف، ويژگي ها و محتواي درس روش تحقيق در مقاطع مختلف رشته ي معماري است آموزش اصول كلي گزارش نويسي و نكات فني نگارش علمي در دوره هاي كارشناسي در چارچوب دروس عمومي، آموزش تطبيقي روشهاي تحقيق با تاكيد بر روشهاي متناسب با هر گرايش در دوره هاي كارشناسي ارشد از جمله اين پيشنهادهاست. در دوره ي دكتري با ورود بيشتر به حوزه ي توليد دانش، مي توان به مباحث عميق تري از روش شناسي تحقيق و روشهاي خاص متناسب با گرايشهاي فردي و موضوع هر رساله پرداخت

پروژه روش تحقیق در معماری

نور طبيعي، فضاي معماري، ادراک حسي و فضاي مسکوني
• چکیده:
• Abstract
نور پدیده ای است که با وجود پیشرفت علوم و فنون هنوز ماهیت آن برا ی بشر مشخص نشده است .البته دانشمندان با بررسی نور در موقعیت های مختلف ،پی به اکثر خواص نور برده اند ،به طوری که امروزه ما قادریم رفتار نور را در اغلب موقعیتها بر رفتار انسانها پیش بینی کنیم .این پیش بینی ما رهنمون ما در عرصه نورپردازی ماثرخواهد بود.
نور یکی از عوامل موثر بر ارزس فضایی است و این عامل به این دلیل پر اهمیت است که قادر به تاثیر گذاری برادرک حسی در رفتار های انسان می باشد. کم و زیاد شدن نور بر انسان تاثیر می گذارد و این تاثیر کمابیش ناآگاهنه خلق و خوی انسان را تغییر می دهد .نور به رغم ماهیت غیر مادی و روحانیش از مقصود معماری جدایی ناپذیر است.چرا که معماری با وجود ویژگی های فیزیکی و عملکردش می تواند نشانگر دریافتی زیباشناسه باشد ،و با بهره گیری از نور به عنوان عنصری بنیادی حال و هوایی را خلق کند و عواطفی را برانگیزد .معمولا در معماری از نور تعابیری انتزاعی (متافیزیکی)،فلسفی،نمادین و علمی می شود و هر یک از این تعبیرها نیز بسیار موثر است.در بناهای مسکونی میان راه حلهای معماری نور و آرمانهای انتزاعی یا متافیزیکی بیشتر به چشم می آید.
احساسات ، کنش ها ،دریافت و همچنین تندرستی انسان ،از نور و روشنایی تاثیر می گیرد.روشنایی با کیفیت خوب ،می تواند کارایی دید" Visual performance " و عملکرد دیداری را تقویت و حس افرد را تقویت نماید از طرف دیگر روشنایی نامناسب ممکن است ناخوشایند و تشویش آمیز باشد یا حتی مانع کارآیی دید شود.
بينايي که مهم ترين حس انتقالي در ميان ديگر حواس انسان مي باشد در منتقل کردن احساسات مختلف و ادراکات گوناگون به مغز انسان نقش بسزايي دارد.در اين نقل و انتقال عناصر و عوامل بسياري از جمله محيط و فضاهاي پيرامون انسان و به ويژه "نور"از اهميت برخورداراست.هدف از این تحقیق اهمیت و تاثير نور در فضاهاي داخلي با توجه به تاثير پذيري در نحوه درک حسی از نور مي باشد.همانگونه که اصل آفرينش و بقاء و حيات موجودات بر پايه و اساس و پديده نور ادامه مي يابد.بايد به اين مهم که يکي از عوامل حياتي بيشتر پرداخته شود.
نور، اولين شرط براي هر نوع ادراك بينايي است . در تاريكي مطلق ، ما نه فضا را مي توانيم ببينيم و نه فرم و رنگ را . اما نور تنها يك ضرورت فيزيكي نيست . بلكه ارزش روانشناختي آن يكي از مهمترين عوامل زندگي انساني در همة زمينه هاست .در اين مقاله که صرفا به خاصيت نور طبيعي پرداخته مي شود سعي بر آن است که نقش"نور" در،درک حسی معماري فضاهاي مسکوني و بهره برداري از نور در طراحي ها و ايجاد فضاهاي مطلوب و همچنين ارتبط محيط و فضاهاي پيراموني با توجه به اهميت فوق العاده و تاثير پذيري انسان از محيط ،بررسي مي گردد.

• بيان مسئله:
• Speech problems
متغيير ها
متغيير مستقل: نور طبيعي
متغييروابسته: ادرک حسي در فضای کالبدی
ادراک بینایی یا دریافت پیام های تصویری تابع چهار عامل است :
1)زمان : هنگامی که پیام به شبکیه می ر سد.
2)جای جسم مورد مشاهده .
3)شدت نور :کمی یا زیادی شدت نور هر دو ادراک بصری را محدود می کنند.
4)رنگ : تشخیص رنگ تنها د رمحدوده خاصی از روشنایی امکان پذیر است.
شدت نور و بخصوص نور طبيعي عاملي است : اگر نور وجود نداشته باشد نه محل جسم قابل تشخيص است و نه رنگ آن.نور و بخصوص نور طبيعي عاملي است بي ثبات: بر حسب زمان و موقع سال و نيز وضع هوا ، وضع نور نيز تغير مي كند . با تغيير نور ادراك ما از محيط – و به ناچار از يك ساختمان – نيز تغيير مي كند . به علت تغيير دائمي نور طبيعي ، آدمي وابسته به جريان طبيعي زمان است كه براي او در اين موارد وسيله قياس است و اختلاف اصلي نور طبيعي و مصنوعي نيز از همين جا ناشي مي شود: از نظر فيزيكي ايجاد كمييت بهينه براي نور از نظر مقدار ، شدت ، رنگ و گرما و غيره – با نور مصنوعي كاملاً امكان پذير است ولي تقليد از تغييرات هميشگي نور طبيعي براي ما خاصيت يك زمان سنج طبيعي را دارد كه نور مصنوعي مطلاقاً فاقد آن است . فرم خارجي يك ساختمان با روشنائي روز براي ما قابل تشخيص مي شود و درست همين مطلب هنگام طرح يك ساختمان ايجاد مشكل مي كند : محل ، اندازه ، فرم و جنس آن بايستي در مرحلة طرح ريزي دقيقاً مشخص شوند . محل خورشيد را – كه منبع اصلي نور طبيعي است – مي توانيم از قبل براي هر ساعتي از روز و هر روزي از سال حساب كنيم . اما مقدار نور و عوامل مؤثر بر آن مانند ابر ، باران يا مه و غيره و همچنين اثر اجتماعي – رواني اين عوامل بر روي بيننده را نمي توانيم از قبل پيش بيني كنيم . همگي اين عوامل مجهولات ما در هنگام طراحي مي باشند .
نور پردازي طبيعي فضاي داخلي :
ارتباط مياني بين درون و بيرون بر پايه دو عامل است : نور يا به عبارت ديگر مقدار نور طبيعي اي كه از بيرون به درون ميتابد و آزادي ديد چه از درون به بيرون و چه بر عكس .آزادي ديد خواسته يا ناخواسته به معني وجود نور است اما وجود نور هميشه به معني آزادي ديد نيست . به طور كلي سه امكان براي نور پردازي طبيعي وجود دارد :
الف ) از طريق روزنامه ها فقط نور به درون راه دارد .
ب) علاوه بر ورود نور ، راه ديد به بيرون نيز باز است .
ج) هم نور به داخل مي آيد و هم امكان ديد از هر طرف وجود دارد .
گاهي تلاش مي شود كه براي نور پردازي فضاهاي داخلي از نور طبيعي نيز استفاده مي شود . نياز به نور در فضاهاي داخلي بر حسب نوع استفاده آنها متفاوتند . قطعاً استفاده از تاريك و روشن شديد (كنتر است ) ، در غير مواردي كه به دلايل خاصي براي آن لزومي باشد ، نا مطلوب است چرا كه كنتر استن شديد باعث خستگي مكانيسم ادراك بينايي مي شود . تجربيات به اثبات رسانده اند كه هر چه فضا روشن تر باشد ، محيط دلپذيرتري احساس مي كنيم اما با گذشتن مقدار شدت نور از حدي معيين نور مي تواند نا مطلوب شود.
هر چه روزنه بزرگتر باشد حال و هواي فضاي داخلي بيشتر تحت تأثير محيط خارج قرار مي گيرد . حد نهائي اين حالت هنگامي پيش مي آيد كه دور تا دور فضا با شيشه پوشيده شده باشد و نور از همه طرف امكان تابيدن به داخل را داشته باشد . چنين فضاهائي وابستگي مطلق به شرايط و تغييرات محيط بيروني دارند و در آنها شرايط نور درون شباهت كامل به محيط بيرون دارد . هر چه ديوارها شفاف تر باشند كنترل نور طبيعي در فضاي داخلي مشكل تر مي گرد
عملکرد چشم انسان
چشم انسان ،یک سیستم اپتیکالی کامل است .امواج نوری از شیءخارجی به چشم رسیده و پس از عبور از قرنیه به شبکیه می رسد.حساسیت چشم افراد به طور کلی در برابر طیف نوری قابل رویت به طول موج نور بستگی دارد.
احساسات ، کنش ها ،دریافت و همچنین تندرستی انسان ،از نور و روشنایی تاثیر می گیرد.روشنایی با کیفیت خوب ،می تواند کارایی دید Visual performance و عملکرد دیداری را تقویت و حس افرد را تقویت نماید از طرف دیگر روشنایی نامناسب ممکن است ناخوشایند و تشویش آمیز باشد یا حتی مانع کارآیی دید شود.امکان دید :عبارتست از توانایی اخذ اطلاعات ،از میدان دید ،این امر شرط اساسی برای نور پردازی با کیفیت بالاست ،کنتراست فدرخشندگی ،مدت رویت و اندازه اشیاء،مهمترین متغییر هایی هستند که بر امکان دید اشیاء تاثیر می گذارد.
يکي از عوامل تاثير گذار بر استفاده کنندگان از هر فضا و خواص مربوط به واکنش اجسام موجود در آن فضا در برابر تابش نور است .به عبارت ديگر .نور عملا بخشي از معماري است و ازمقصود معماري جدايي ناپذير ميباشد .نمي توان معماري را بررسي کرد و ازنقش مهم نور و طرز برخورد معماري که مصنوع بشر است با اين پديده غافل شد .نور چه به صورت طبيعي وچه به صورت مصنوعي .نقش مهمي در تشخيص احجام .رنگ و بافت معماري مورد رويت دارد گرچه براي مورد رويت قرار گرفتن نيز،.نيازمند نور است. موضوع نور در فضاي مصنوع تنها به يکي از محدوده هاي فضاي درون بنا،.نور طبيعي،روز يا شب محدود نيست .
پرسش های تحقيق
• Research Question
پرسش اصلي :
1. آیا نور بر چگونگی ادارک تاثیر دارد؟
پرسش های تابع:
1. تاثير نور در فضاهاي معماري بر اداک حسی و رفتارهاي انسان چگونه است؟
2. آيا درک فضاي معماري با کيفيت نور طبيعي رابطه مستقيم دارد؟
3. آيا نور مي‏تواند حصار فضاها را ممکن و يا معني‏دار کند؟

• ضرورت تحقيق:
• Research Needed

اهميت و ضرورت تحقيق جاي نماينگر مي شود که خانه امروزي ديگر ضامن سکونت در آرامش و امنيت افراد نيستند در واقع يکي فقدان رابطه بين خانه با همه هستي و عالم وجود دارد که منجر به پرورش يافتگاني شده است که زندگي در فضا را تجربه کرده اند نه زندگي با تصاوير .در نتيجه سکونتي فقير و ناچيز هستند گرچه خانه هايشان گران قيمت است .
خانه هاي امروزي کمتر فاقد آرامش.احساس تعلق به مکان .گرمي و صميميت.احساس امنيت مي باشد که سرانجام به نحوه فضا سازي در معماري با استفاده از نور طبيعي مي توان طوري فضاسازي نمود که سرانجام محل سکونت داراي کيفيت زندگي در فضاهاي مسکوني باشد.
• فرضيات تحقيق:
• Hypotheses

•    به وسيله نور پردازي مي توان در جهت درک حسی فضايي تلاش نمود.
•    به وسيله نورپردازي در هنگام شب مي توان نسبت ايجاد محيط با تعريف متفاوت با هنگام روز اقدام نمود.
•    استفاده از نور طبيعي به وسيله نوع معماري و استفاده از عناصر جزئيات مي تواند کارايي فضاها را افزايش دهد.
•    تأثير ترفندهاي نوري کمتر از ترفندهاي هندسي و صوري نيست.
•    اشکال هندسي در نورهمان اشکال هندسي در تاريکي است اما فضاهاي ساخته شده کاملاً در نور و بي‏نوري تغيير مي‏کند.ارتباط هندسي از تعاريف و قواعد و قضاياي هندسي به وجود مي‏آيد.

• اهداف تحقيق:
• Research Objectives

•    اهداف اين پژوهش نظري و کاربردي بوده است و هدف ازآن تدوين يکسري اصول که هدف آن تدوين آن اصول کابردي است.
•    در واقع هدف اصلي اين پژوهش بررسي تاثير گذاري نور در ایجاد حس در خانه بودن به عنوان يک نظريه کيفي در زمينه خانه و مسکن مي باشد. تا بتوانيم احساس تعلق به مکان به منصه ظهور بگذارد.که سرانجام به نحوه فضا سازي در معماري با استفاده از نور طبيعي بتوان طراحي نمود.


•    سوابق تحقيق: (حوزه نظري و حوزه کاربردي)

• Research Experience
تحقيقات بيشماري در مورد تاثيرات نور بر فضاهاي معماري صورت گرفته است .ونظریه پردازان زیادی درهردو حوزه اظهار نظر کرده اند.
انسان که خود آفريننده نور است .بقاء و سلامت جسمي و رواني و اخلاقي اش نيز در گرو نور مي باشد. هدف از اين تحقيق تاکيد بر ارتباط حفظ تعادل رواني .اخلاقي و سلامت جسماني و رشد وشکوفايي و خلاقيت و کيفيت زندگي انسان به سبب تاثير پذيريهاي محيطي و نيز نور مي باشد."الله نور السموات و الارض" به نظر مي رسد که اصل و مبدا هستي و پيدايش کائنات بر پايه و اساس نور است.
در ادبيات جهان داستانها و تعاريف و تعابير استعاره اي هميشه .گرمي با روشني ونور.و سردي با تاريکي و سياهي همراه بوده است .اين مبحث صرفا به نورهاي مرعي پرداخته و به مباحث ديگر از قبيل:نورهاي نا مرعي مانند پرتوهاي فرابنفش و غيره که چشم انسان قادر به ديدن آنها نيست نمي پردازد. بشر از مدتها قبل از خواص متافيزيکي نور مطلع بود .جايگاه نور در ساختمانهاي باقي مانده از دوران گذشته و نيز از مراسم هايي که در تاريخ عمر بشر صورت گرفته مشخص مي باشد.شبها نيز آتش روشني بخش زندگي بشر بوده است و با ايجاد نور ملايم و زيبايش خود به ايجاد محيط دل انگيز کمک مي نومده است.
در مصر باستان نيز نور داراي اهميتي ويژه بوده است. بنا به موقعيت سرزمين مصر ، شدت نور و در نتيجه تضاد ميان سايه و روشن بسيار زياد مي باشد . فرم هاي صريح و هندسي كه در معماري مصر از آن استفاده مي شده است با گوشه هاي تيز و دقيق در زير نور شديد اثري خاص داشته اند . گفته لوكوربوزيه در مورد نور و سايه در اينجا اعتبار بيشتري مي يابد كه : «معماري بازي هنرمندانه دقيق و خيره كننده مجموعه اي از اجسام ساخته شده در زير نور است . چشم هاي ما براي اين آفريده شده اند كه فرم ها را زير نور ببينيم : اين سايه و روشن ها هستند كه فرمها را در مقابل ما برهنه مي سازند . مكعب، مخروط، كره ، استوانه و هرم اولين فرمهائي هستند كه نور آنها را به ما عرضه مي كند . تصاوير آنها ناب ،، ملموس و صريح هستند» اگروتر ص 451 برای انسان نخستین ،نور بعنوان وسیله ای برای محاسبه ،زبان محسوب می شد .اشعه های پرانرژی نور ،که از فاصله دور خورشید به زمین منعکس می شوند ،نوری که از نظر جهت زاویه و شدت تغییر می کند و این تغییرات به مکان ،فصل و زمان روز بستگی دارد.این امکان را به انسانی که در داخل آن سکونت داشت می داد که وجودش را در ارتباط با محیط اطرافش درک کند و بفهمد.

بازدید 408 بار آخرین ویرایش در شنبه, 04 مرداد 1393 ساعت 06:38
الهام شکری

وقتی سخترین و دردناکترین گزینه را برمیگزینید ولی در عین حال در قلبتان احساس آرامش میکنید ، معنایش این است که تصمیم درست را گرفته اید.

محتوای بیشتر در این بخش: « روش تحقیق

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس گروه پوپول

  • شماره پیامکی: 50002853627180
  • شماره تماس : 08338396901
  • شماره تماس : 09367636325
  • آدرس ایمیل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

با ما در تماس باشید

ما را در صفحات اجتماعی دنبال نمایید...

به زودی...